Jak oprawić haft? 7 sposobów na wykończenie pracy hafciarskiej

Zastanawialiście się kiedyś jak wykończyć waszą pracę hafciarską tak, aby była ładna? W poprzednim wpisie opisywałam, jak dbać o haft i jak go czyścić, tym razem skupie się na sposobach oprawiania haftu.

Wszystkie metody oprawiania opisane w tekście są metodami, które sama stosuję, a które wypracowałam sobie w toku pracy. Zapewne jest ich więcej, bo kreatywność ludzka nie zna granic, więc nie traktujcie ich jako skończonej listy możliwości.

---

Zanim zaczniesz haftować

Od jakiegoś czasu proces oprawiania pracy hafciarskiej zaczynam już zanim zacznę ją haftowa. Wybór metody oraz wielkości tamborka lub ramki pozwala mi od razu przygotować odpowiedniej wielkości tkaninę. Dzięki temu nie muszę później kombinować z szukaniem ramek o pasujących rozmiarach. Pozwala mi to też na uwzględnienie wyglądu ramki w całym kreatywnym procesie twórczym.

Oczywiście jeśli już macie wyhaftowaną pracę, to nie jest żaden problem. Po prostu możliwości są często inne i trzeba je tylko przemyśleć.

---

Moje uniwersalne rady oprawiania haftu

• Zostaw zapasy na podwinięcie pracy.
• Jeśli się tylko da wypierz i wyprasuj przed oprawianiem.
• Podpisz pracę od spodu (data, imię i nazwisko).
• Zaplanuj na to czas i nie śpiesz się w trakcie.
• Nie bój się poprawić.

---

Poziom trudności poszczególnych metod

Metoda	Poziom trudności	Zastosowanie
W tamborku solo	bardzo łatwe	jeśli chcesz szybko i prosto wyeksponować haft
W tamborku z tkaniną	łatwe	jeśli zależy Ci na estetycznym zasłonięciu tyłu
W tamborku z filcem	łatwe	jeśli zależy Ci na estetycznym zasłonięciu tyłu
Na blejtramie	średnie	jeśli chcesz uzyskać efekt obrazu na płótnie
W ramie z tekturką	średnie	jeśli oprawiasz haft w klasycznej ramce.
W ramie ze sztywnikiem	średnie	jeśli zależy Ci na bardziej trwałym i estetycznym wykończeniu
Rozpięty na ramie	trudne	jeśli chcesz uzyskać bardziej przestrzenny efekt

Oprawa haftu w tamborku

Najbardziej popularną i wydaje mi się, że najprostszą, jest prezentacja haftu w tamborku. Ma to swoje duże plusy. Tamborki są łatwo dostępne, można je dostać już od kilku złotych, a sam proces oprawiania jest dość szybki i intuicyjny.

---

Haft w tamborku solo

Najprostszą, ale też najmniej trwałą, formą oprawienia haftu jest naciągnięcie go na tamborek. Ja zwykle do tego celu korzystam z tych bambusowych, bo są tanie. Tym, którym plastik nie przeszkadza, polecam użycie ramkotamborków.

Materiały:

Sposób wykonania:

1. Połóż haft na stole i umieść na nim mniejszą obręcz z tamborka, w który będziesz oprawiać. Pamiętaj, aby wyśrodkować haft względem obręczy.
2. Odrysuj zewnętrzną stronę tej obręczy na materiale. Dobrze użyć do tego czegoś co można łatwo usunąć (np. długopis znikający, marker wodny).
3. Wytnij obręcz zostawiając zapas na podwinięcie. Optymalnie będzie to 3-5 cm. Im większa obręcz zapas może być większy.
4. Teraz nałóż normalnie tkaninę z haftem na tamborek i mocno go skręć.
5. Przygotuj mocną nitkę o długości półtora raza większej niż obwód tamborka i nawlecz na igłę.
6. Ściegiem fastrygą złap dookoła wewnętrznej obręczy pozostawiony zapas materiału. Ja robię ścieg o mniej więcej centymetrowych odcinkach długości.
7. Pozostałe końce nici ściągnij, aż materiał ułoży się płaską falbanką w obręczy. Zwiąż mocno na supeł i obetnij końce nici.

Moja rada:

Jeśli masz w domu overlock to po punkcie 3. warto obrzucić nim brzegi tkaniny. Zabezpieczy to tkaninę przed pruciem.

---

Tamborek z drugą tkaniną

Ta metoda to rozwinięcie poprzedniej o dodanie warstwy tkaniny po wewnętrznej stronie tamborka. Sprawdzi się u tych, którzy nie chcą, aby lewa strona haftu była widoczna.

Materiały:

Sposób wykonania:

1. Punkty 1-3 jak wyżej.
2. Wytnij drugie takie samo koło z dodatkowej tkaniny.
3. Teraz złóż obie tkaniny razem, tak aby druga zasłaniała lewą stronę haftu.
4. Wszystko to razem nałóż na tamborek i mocno go skręć.
5. Punkty 8-10 jak punkty 6-8 wyżej.

Moja rada:

Jeśli masz w domu overlock to po punkcie 4. warto obrzucić nim oddzielnie brzegi obu wyciętych kół z tkaniny. Zabezpieczy to tkaninę przed pruciem.

---

Tamborek z filcem

Tamborek wykończony od spodu filcem to najpopularniejszy sposób wykańczania pośród osób robiących hafciarskie laurki okolicznościowe. Jest to dość szybka metoda i daje estetyczny finisz. Jest rozwinięciem pierwszego sposobu z tamborkiem.

Materiały:

Sposób wykonania:

1. Punkty 1-3 jak wyżej.
2. Wewnętrzną obręcz po jej zewnętrznej stronie odrysuj na filcu i wytnij nie pozostawiając żadnych zapasów.
3. Punkty 6-9 zrób jak punkty 5-8 w pierwszym sposobie oprawiania.
4. Przygotuj długą nitkę z igłą i nałóż filcowy krążek na spód tamborka.
5. Przymocuj ją ściegiem (np. półkrzyżykiem) do wcześniej podwiniętej tkaniny.

---

Oprawa haftu na blejtramie

Innym sposobem oprawienia haftu jest zamocowanie go na gotowym blejtramie. Główną zalet tej metody jest równe naciągnięcie pracy oraz zasłonięcie jej tyłu. Jednak sporą wadą będzie potencjalne przetarcie mocno naciągniętych rogów tkaniny. Chodzi raczej o skalę kilku lat, a nie miesięcy.

Materiały:

Sposób wykonania:

1. Umieść blejtram na lewej stronie haftu i wyśrodkuj. Odrysuj blejtram.
2. Obetnij zbędną tkaninę, ale pozostaw zapasy uwzględniające grubość blejtramu oraz dodatkowe 3-4 cm.
3. Ułóż haft na blejtramie i przyczep zszywaczem lub pineskami po bokach do ramy. Lekko naciągaj tkaninę.

Moja rada:

Zacznij od środkowych punktów na każdym z boków. Góra – > dół -> lewo -> prawo, a potem stopniowo dodawaj kolejne punkty po bokach każdego z nich. W ten sposób będzie łatwiej równo naciągnąć tkaninę.

---

Oprawa haftu w ramie

Moim ulubionym sposobem oprawiania haftów jest wkładanie go w gotową drewnianą ramkę. Ze względu na moje zabawy z trójwymiarowością niektórych elementów, usuwam szybkę albo wybieram ramki 3D. Nie da się jednak dobrze zaprezentować tak tkaniny bez uprzedniego jej naciągnięcia. Dlatego wymyśliłam zupełnie inny sposób wykańczania spodu niż w poprzednich metodach.

---

Wykańczanie haftu na tekturze

Najprostszą metodą wykończenia haftu pod ramkę jest naciągnięcie go na tekturkę. Bardzo dobrze do tego celu sprawdzają się wszelkie sztywne tyły z bloków rysunkowych, czy przy mniejszych pracach, tekturki od rajstop.

Materiały:

Sposób wykonania:

1. Weź ramkę i wyciągnij z niej plecy.
2. Ułóż plecy na tekturce, odrysuj po czym wytnij z tekturki kształt.
3. Włóż tekturkę do ramki i sprawdź, czy ma troszkę luzu. Jeśli nie, dotnij ją tak, aby z każdej strony było około dwa milimetry przerwy.
4. Tak dopasowaną tekturkę umieść na hafcie i wyśrodkuj całość, a następnie odrysuj ją na lewej stronie haftowanej pracy.
5. Ułóż tekturkę na drugiej tkaninie, odrysuj i wytnij kształt bez żadnych zapasów.
6. Dotnij tkaninę zostawiając 3-4 centymetry zapasu na podwinięcie. Jeśli praca jest duża można zostawić więcej.
7. Umieść na spodzie i wyśrodkuj tekturkę, po czym zawiń zapasy tkaniny na jej tył.
8. Podwiń i zabezpiecz rogi tkaniny szpilkami. Dzięki temu nie będą się przemieszczać.
9. Zaszyj na płasko rogi tkaniny.
10. Długa nitką połącz dwa dłuższe brzegi pracy. Nie naciągaj zbyt mocno, niech nitka leży płasko na tekturce.
11. Nałóż na to spodnią tkaninę i podwijając na około pół centymetra naszyj ją na płasko. Możesz użyć szpilek, aby nic się nie przesunęło.
12. Tak wykończoną pracę włóż do ramki i dociśnij plecami ramki. Jeśli chcesz możesz usunąć szkło.

Moja rada:

Jeśli masz w domu overlock, to po punkcie 6. warto obrzucić nim oddzielnie brzegi wyciętej pracy oraz tkaniny na spód. Zabezpieczy to tkaninę przed pruciem.

W tej metodzie można nie dodawać spodniej tkaniny. Lubię to robić, bo dzięki temu zabiegowi nie ma szansy, aby coś się przesunęło oraz wszystko wygląda bardzo estetycznie.

---

Wykańczanie haftu z sztywnikiem

Do jej wykonania używam usztywniającej warstwy z lnianego sztywnika krawieckiego. Metoda ta jest moją ulubioną i stosuję ją wszędzie, gdzie tylko mi się uda. Efekt jest bardzo podobny do tej z tekturką, ale daje, moim zdaniem, bardziej profesjonalne i estetyczne wykończenie. Ze względu na tekstylne pochodzenie wszystkich elementów, istnieje tu najmniejsza szansa przetarcia pracy na rogach.

Materiały:

Sposób wykonania:

1. Weź ramkę i wyciągnij z niej plecy.
2. Ułóż plecy na sztywniku, odrysuj po czym wytnij kształt.
3. Włóż sztywnik do ramki i sprawdź, czy ma troszkę luzu. Jeśli nie, dotnij go tak, aby z każdej strony było około dwa milimetry przerwy.
4. Tak dopasowany sztywnik umieść na hafcie i wyśrodkuj całość, a następnie odrysuj ją na lewej stronie haftowanej pracy.
5. Dotnij tkaninę zostawiając 3-4 centymetry zapasu na podwinięcie. Jeśli praca jest duża można zostawić więcej.
6. Ułóż sztywnik na drugiej tkaninie, odrysuj i wytnij kształt bez żadnych zapasów.
7. Umieść sztywnik na spodzie haftu i wyśrodkuj, po czym zawiń zapasy tkaniny na jego tył.
8. Podwiń i zabezpiecz rogi tkaniny szpilkami. Dzięki temu nie będą się przemieszczać.
9. Zaszyj na płasko rogi tkaniny.
10. Długą nitką naszyj ściegiem brzegi pracy na sztywnik (np. półkrzyżyk lub zakopiański).
11. Nałóż na to spodnią tkaninę i podwijając na około pół centymetra naszyj ją na płasko. Możesz użyć szpilek, aby nic się nie przesunęło.
12. Tak wykończoną pracę włóż do ramki i dociśnij plecami ramki. Jeśli chcesz możesz usunąć szkło.

Moja rada:

Jeśli masz w domu overlock, to po punkcie 5. warto obrzucić nim oddzielnie brzegi wyciętej pracy oraz tkaniny na spód. Zabezpieczy to tkaninę przed pruciem.

W tej metodzie można też nie dodawać spodniej tkaniny. Lubię to robić, bo dzięki temu zabiegowi wszystko wygląda bardzo estetycznie i w razie potrzeby mogę łatwo zmienić sposób oprawiania na inny.

---

Rozpięcie pracy hafciarskiej na ramkę

Ostatnią metodą, którą zdarza mi się zastosować jest rozpięcie pracy na drewnianej ramie za pomocą sznurka. Jest to dość trudny i mozolny sposób. Główną trudnością jest sznurek łączący pracę z ramką. Przesuwa się niekontrolowanie, przez co ciężko uzyskać pożądany efekt.

Materiały:

Sposób wykonania:

1. Weź ramkę i wyciągnij z niej plecy i szkło.
2. Wymierz jaki odstęp będzie mieć praca od brzegów ramki. Najlepiej, jeśli odległość będzie taka sama z każdej strony.
3. Narysuj tak powstały kształt na sztywniku i wytnij bez zapasów.
4. Tak dopasowany sztywnik umieść na hafcie i wyśrodkuj całość, a następnie odrysuj ją na lewej stronie haftowanej pracy.
5. Dotnij tkaninę zostawiając 3-4 centymetry zapasu na podwinięcie. Jeśli praca jest duża można zostawić więcej.
6. Ułóż sztywnik na drugiej tkaninie, odrysuj i wytnij kształt bez żadnych zapasów.
7. Punkty 8-13 zrób jak w metodzie tekstylnej.
8. Umieść przygotowaną pracę wewnątrz ramki i przy pomocy długiego sznurka lub nici przeszywaj haft otaczając ramkę nimi za każdym razem.
9. Wyśrodkuj haft naciągając odpowiednio nitki.

Moja rada:

Jeśli masz w domu overlock, to po punkcie 6. warto obrzucić nim oddzielnie brzegi wyciętej pracy oraz tkaniny na spód. Zabezpieczy to tkaninę przed pruciem.

Zostaw sobie dużo luzu przy doszywaniu haftu do ramy – przyda Ci się przy naciąganiu.

---

Na koniec

Dojście do wypracowania tych metod zajęło mi kilka lat i choć najprostsze z nich zajmują kilka minut, to najczęściej używam tych bardziej skomplikowanych. Lubię, kiedy praca wykończona jest solidnie i estetycznie, bo daje mi to poczucie dobrze wykonanej roboty. Wiecie, taka wisienka na torcie całego hafciarskiego procesu.

Nie było tak jednak zawsze i wiele moich pierwszych, a nawet zupełnie nie pierwszych prac wykończyłam dość byle jak. Nie jestem z tego dumna, jednak proces nauki nie zawsze pozwala skupić się równie intensywnie na każdym etapie pracy. Dlatego nie zastanawiaj się za długo, tylko wybierz to co jest dla Ciebie najwygodniejsze dziś. Z czasem możesz wypróbować innych sposobów. Będą tu na Ciebie czekać.

---

FAQ