Opisałam tu dla was, jak w prosty sposób zacząć haftować. Opowiadam o kilku tanich i prostych rozwiązaniach niewymagających korzystania z dziwnego i drogiego sprzętu. Mam nadzieję, że rozwieje to wasze obawy i pozwoli spokojnie wystartować.
Nie opowiadam o specyfikacji igieł, czy rodzajach tkanin ani nawet o tym czym dokładnie jest mulina. Wszystkie te tematy poruszyłam już w innych tekstach, do których przeczytania zachęcam.
Jeśli chcesz zacząć haftować dziś:
- wybierz mały wzór,
- przygotuj igłę, nitkę, nożyczki i tkaninę,
- wybierz jeden prosty ścieg,
- obejrzyj tutorial,
- zrób próbkę,
- zacznij haftować.
Jeśli jednak na poważnie zastanawiasz się nad nauką haftu doczytaj tekst do końca.
Rady dla początkujących hafciarzy i hafciarek
Zanim przejdziemy do opisywania sposobów nauki, pozwoliłam sobie na kilka rad, które oparłam na doświadczeniu zdobytym podczas wielu przeprowadzonych warsztatów.
Wybieraj mniejsze prace niż masz ochotę – Apetyt i marzenia bywają trudne do oszacowania, kiedy nie zna się techniki, którą zamierza się pracować. Z tego powodu mam na swoim koncie wiele zaczętych i nieskończonych prac. Lepiej zrobić coś od początku do końca z niedosytem niż zmęczyć się psychicznie w połowie drogi.
Pierwszy motyw niech będzie prosty – wybierz mały motyw do haftowania. Może to być motyw geometryczny, kwiatek, kilka falujących linii, mały napis albo monogram. Bez wielu szczegółów. W hafcie bardzo drobne motywy należą do tych trudniejszych, a bardzo złożone wymagają wiedzy z zakresu kolejności haftowania elementów.
Niedoskonałość to etap – nie dąż do tego, aby wszystko było idealnie. Przy pierwszych pracach będziesz dopiero uczyć się trzymać igłę, robić ściegi i oceniać odległości. Wiele wzorów da się też później poprawić, dodając dodatkowe linie ramek czy obrysów. Pamiętaj: nikt nie będzie przyglądać się twojej pracy tak krytycznie jak ty. Większość osób nie zauważy błędu.
Wstawaj i ruszaj się – haftowanie wciąga i łatwo zapomnieć o niezbędnym ruchu. Po długim siedzeniu zaczynają jednak boleć plecy, a czasem także kark. W dłuższej perspektywie może cię to niepotrzebnie zniechęcić do haftowania.
Nie porównuj się do internetu – osoby z Instagrama mają dużo prac, którymi się nie chwalą, bo nie są zbyt udane. Sama mam ich kilka. Oglądając innych twórców widzimy tylko te najbardziej spektakularne, które są wynikiem wielu lat nauki i pracy. Ty nie jesteś na tym etapie. Uczysz się, więc to oczywiste, że popełniasz błędy.
Każdy ma swój proces nauki – każdy uczy się inaczej, ale startuje też z innymi umiejętnościami. Ktoś, kto zaczyna haftować, ale wcześniej zajmował się innymi pracami manualnymi zapewne szybciej osiągnie estetyczny efekt niż osoba, która nie robiła zbyt wiele. Mięśnie w palcach muszą nauczyć się reagować na nasze komunikaty. To musi potrwać i wymaga ćwiczenia.
Pozwól sobie popełniać błędy – źle przemyślałeś wzór? Nie przemyślałeś go wcale? Tkanina jest za cienka? Za gruba? Super, właśnie nauczyłeś się czegoś nowego. Zostaw to i idź dalej.
Wybierz jedną technikę i się jej naucz – świat haftu jest nieskończony i nie starczy życia, aby nauczyć się wszystkiego. Najbardziej rozpoznawalne osobistości hafciarstwa specjalizują się w konkretnym stylu lub technice. Nie ma potrzeby umieć „wszystkiego”. Z czasem możesz poszerzać swoje umiejętności i zainteresowania. Mówię z własnego doświadczenia. Kiedy uczyłam się haftu myślałam, że muszę nauczyć się bardzo wielu technik, aby móc mówić, że coś umiem. Nie zapędzaj się w to bezsensowne i przytłaczające myślenie.
Trzy ścieżki nauki haftu dla początkujących
Pierwsza możliwa ścieżka to zapisanie się na warsztaty haftu.
Druga ścieżka to zakupienie gotowego zestawu do haftu i nauka za jego pomocą.
Trzecia ścieżka to nauka samodzielna przy pomocy tutoriali na YouTube, książek do nauki haftu oraz mądrości z Instagrama. I właśnie samodzielnej nauce poświęcę główną część artykułu.
Na początku jednak opiszę, jak wybrać dobre warsztaty oraz zestaw do haftowania.
1. Warsztaty haftu dla początkujących
Od kilku lat moda na haftowanie znacznie wzrosła i warsztaty haftu dostępne są już dość powszechnie. Oczywiście mowa tu o większych miastach. Jednak w mniejszych miejscowościach też pojawiają się coraz częściej. Należy ich szukać w GOK-ach, lokalnych domach kultury czy bibliotekach. Można też samemu zainicjować potrzebę ich zorganizowania, kontaktując się z odpowiednią instytucją.
Dla tych, którym nie uda się jednak dotrzeć stacjonarnie na warsztaty istnieją możliwości zapisania się na kursy haftu online. Jednak kursy online zostawiłabym osobom, które już wiedzą, że chcą zajmować się haftem na poważnie. Kursy online są dość kosztowne, wymagają sporo samozaparcia oraz umiejętności organizowania własnej pracy.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze warsztatów haftu?
Ilość uczestników – im więcej osób na warsztatach, tym jest mniejsza szansa, że wyciągniecie z nich konkretną naukę. Prowadzący nie będzie miał czasu i możliwości podejść do każdej osoby, aby coś wytłumaczyć. Wiem, co mówię, bo sama prowadzę warsztaty. Im mniej osób, tym lepiej dla was. Nie bójcie się pytać o to organizatorów.
Czas trwania – krótkie warsztaty po 1-2 godziny raczej nie pozwolą wam nauczyć się zbyt wiele. Nauka haftu wymaga czasu, którego nie da się skrócić. Jako prowadząca też nie lubię zbyt krótkich spotkań. Czas działa na waszą korzyść.
Motyw hafciarski – nie porywajcie się na wielkie i skomplikowane motywy. Wybierajcie na początek warsztaty oferujące proste wzory i motywy. Im mniej tym lepiej.
Prowadzący –wybierzcie osobę, która umie tłumaczyć. Nie musi mieć dużego dorobku, czy spektakularnych prac. Sprawdźcie czy regularnie prowadzi warsztaty oraz poczytajcie opinie. Nie zawsze ten kto robi najpiękniejsze prace umie dobrze tłumaczyć podstawy.
2. Gotowe zestawy do haftowania dla początkujących
Do samodzielnej nauki haftu może posłużyć gotowy zestaw hafciarski. Dobrze przygotowany zestaw ma wszystkie niezbędne materiały, narzędzia oraz instrukcje (też te graficzne) niezbędne do jego wykonania. Może to być najprostszy sposób, aby szybko skompletować to co niezbędne.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze zestawów do haftowania?
Kto go przygotował – wiele zestawów dostępnych w supermarketach czy sklepach z „ładnymi” drobiazgami do domu odsprzedaje produkty z Azji. Mają one często źle opisane instrukcje, w dodatku bez wersji polskiej. Mają też igły i nici niskiej jakości (rwą się podczas pracy). Dla początkującego może być to bardzo frustrujące i zniechęcające.
Kupujcie zestawy od osób zajmujących się haftowaniem. Maleje wtedy ryzyko złego przygotowania.
Motyw – nie porywajcie się na duże i skomplikowane motywy z wieloma ściegami. Zacznijcie od czegoś małego i prostego. Z czasem podwyższajcie trudność. Haft jest czasochłonny, a przy dużym wzorze można się łatwo do niego zniechęcić. Dodatkowo wasze umiejętności będą zauważalnie rosły w trakcie pracy i możecie być bardzo niezadowoleni z jej początków.
3. Samodzielna nauka haftu
Samodzielna nauka haftu jest dla wielu osób właśnie tym najbardziej skutecznym sposobem poznawania ściegów, bo wymaga uwagi i skupienia oraz bardziej analitycznego podejścia do zadania. Aby uprościć ten proces, przygotowałam kilka prostych kroków:
- Znajdź wzór, który Ci pasuje. Prześpij się z tą decyzją. Ma Ci się podobać.
- Przygotuj potrzebne narzędzia i materiały.
- Przenieś wzór na tkaninę.
- Wybierz ścieg, którym go wykonasz. Coś prostego.
- Obejrzyj kilka filmików, jak wykonać ścieg. Jeśli masz książkę o hafcie, przyjrzyj się też schematowi wykonania.
- Zrób próbkę ściegu na innym, roboczym kawałku tkaniny.
- Teraz zaplanuj sobie spokojną godzinkę, tak aby nikt Ci nie przeszkadzał.
- Haftuj.
- Pamiętaj, aby robić przerwy i nie zaczynać od długich posiedzeń.
Niezbędne narzędzia do rozpoczęcia haftu
Jeśli mieliście okazję przeczytać już moje teksty, albo uczestniczyliście w jakichś warsztatach, które prowadziłam, wiecie dobrze, że nie należę do ortodoksów hafciarskich. Sprzęt ma spełniać swoją funkcję i być odpowiedni dla danej osoby. Jeśli się sprawdza, to się sprawdza. To jest najważniejsze.
Niezbędny sprzęt:
Igła – przy jej wyborze kieruj się tym, aby nie była za długa, miała spore oczko dobrane do grubości nitki. Dobrze też, aby była w miarę ostra. Chyba że planujesz haftować krzyżyki na kanwie, wtedy może być tępa. Pierwsze igły jakimi haftowałam były znalezione u mamy w niciaku i służyły do drobnych prac krawieckich.
Nitka – nitka może być każda. Taka do przyszywania guzików czy szycia na maszynie też. Choć to, że jest bardzo cienka może na początku zniechęcać dziubdzianiem ściegów. Dlatego lepiej mieć jednak mulinę, dosłownie dwa, trzy kolory. Mulina po babci, mamie, cioci jest jak najbardziej ok. Pierwszą mulinę dostałam od babci i była szorstka, wtedy nie wiedziałam, że może być inaczej.
Tkanina – na początek wybierz tkaninę o średniej grubości przypominającej bawełniane prześcieradła. Możesz upcyklingować swoje stare koszule czy spodnie, ale nie zaczynaj od dzianinowych koszulek czy bluz, bo to wymaga pewnej wiedzy i wprawy.
Nożyczki – jakiekolwiek, byleby były ostre i nie strzępiły nici. Ja korzystałam długo z nożyczek do paznokci, te w domu były najostrzejsze.
I tyle wystarczy.
Jakie ściegi hafciarskie na początek?
Fastryga – Najprostszym ściegiem hafciarskim jest fastryga. Jest też najmniej docenianym ze ściegów, ale moim zdaniem niesłusznie. Można nim tworzyć piękne wzory geometryczne, fale, linie, okręgi czy doszywać warstwy tkanin. To nim właśnie wykonuje się, budzący na całym świecie zachwyt, japoński haft sashiko.
Stębnówka – prosty, liniowy ścieg, który pozwala na robienie konturów, linii prostych oraz różnego rodzaju geometrii. Wykorzystywany jest też w szyciu ręcznym. U mnie sprawdza się do haftowania literek.
Sznureczek – swoją strukturą przypomina lekko wijącą się linę. Umożliwia zrobienie wijących się linii, konturów oraz zawijasów. Bardzo często wykorzystywany w wielu technikach haftów europejskich. Ja lubię wykorzystywać do robienia gałązek kwiatowych.
Łańcuszek – przez wiele lat był to mój ulubiony ścieg. Swoim wyglądem przypomina oczka swetra lub łańcuszka. Oprócz zastosowania w wijących się liniach i zawijaskach idealnie nadaje się do wypełniania wnętrz większych motywów. Widać to świetnie w hafcie wilanowskim.
Jak uczyć się haftowania ściegów?
Do nauki ściegów polecam poszukanie wideo na YouTube. Obecnie można znaleźć tam kilkadziesiąt filmików o każdym typie ściegu, w niemalże każdym znanym nam języku. Warto skorzystać z kilku i znaleźć taki, którego sposób prezentacji jest dla was czytelny i zrozumiały.
Druga możliwość to książki o hafcie. Te wymagają jednak większej wyobraźni i umiejętności czytania schematów. Jest to sprawdzony przez dziesięciolecia sposób. Ja też się tak uczyłam.
Skąd brać wzory do haftu?
Wzory do haftu można dostać bezpłatnie w wielu miejscach w internecie. Osobiście polecam te z legalnych źródeł. Wielu twórców sprzedających wzory ma też kilka wzorów bezpłatnie. Podobnie firmy produkujące akcesoria hafciarskie mają często na stronach wiele bezpłatnych wzorów do pobrania. Pisałam o tym w oddzielnym artykule.
Jak przenieść wzór na tkaninę?
Aby przenieść wzór na tkaninę wystarczy wydrukowany lub narysowany wzór oraz okno z szybą. Dokładny opis przenoszenia wzoru na tkaninę znajdziesz w moim tekście o różnych metodach przenoszenia wzorów.
Czy tamborek jest potrzebny?
Tamborek nie jest niezbędny, ale ułatwia haftowanie i znacznie podnosi estetykę pracy. Nie jest potrzebny przy każdym typie haftu. Niektóre ściegi można spokojnie wykonywać bez niego (łańcuszek, fastryga). Jeśli zastanawiasz się, jak wybrać tamborek , zapraszam do artykułu, gdzie wyczerpująco wyjaśniam, jak to zrobić.
Jak zacząć haftować? Zacznij
Macie już zestaw wiedzy niezbędnej do rozpoczęcia haftowania. Nie zostaje nic innego, jak po prostu się za to zabrać. Z czasem możecie kombinować z narzędziami, nićmi i tkaninami. Nie ma podręcznika ani nauczyciela, który zastąpi własną wiedzę praktyczną wynikającą z doświadczania.
A jeśli macie jakieś wątpliwości lub chcecie poszerzyć swoją wiedzę, zapraszam do kontaktu oraz na moje warsztaty haftu.
Napisz, co o tym myślisz